Een bliksembezoek aan Pskov

Van 3 tot 6 augustus (2016) bracht ik een bliksembezoek aan onze zusterstad Pskov. Daar was een herdenking voor de dissidente Orthodoxe priester vader Pavel Adelgeim, die drie jaar geleden vermoord is. De dag begon ’s ochtends met een viering in de kerk waar hij priester was, de kerk van de Mirredragende Vrouwen. Daarna volgde een dodenherdenking bij het graf, waarbij naar oud Russisch gebruik ook hapjes gegeten worden. Ik heb meegezongen in het koor. De burgemeester van Pskov Tsjetsjerskij is ook even geweest en heeft bloemen op het graf gelegd. Deze burgemeester, die lid is van Verenigd Rusland, wordt in Pskov gewaardeerd ook door Venedikt Dostovalov, die voorzitter was van de mensenrechtenbeweging Vece. Hij zegt: “Dit is een burgemeester, die wel menselijk is!” Zo iets zegt hij niet gauw.

graf pavel en vera
Vera Michailovna bij het graf van vader Pavel

’s Middags vanaf 16.00 uur was er een bijeenkomst in de kleine zaal van het Poesjkin theater van Pskov. Victor Jakovlev is regisseur van het theater. Hij was ook jarenlang voorzitter van de parochie van vader Pavel. Het begon met een diaserie over het leven van vader Pavel, die eindigde met een dia van het mes waarmee hij vermoord is. Daarna waren er verschillende redevoeringen, onderbroken door gedichten en door een gelegenheidskoor van leden en ex-leden van het koor van de parochie. Ook daar heb ik meegezongen. De herdenking was impliciet ook een protestbijeenkomst. Pijnpunten waren vooral de onderdanigheid van de Russisch-Orthodoxe kerk aan de staat, haar nationalisme en etnocentrisme. Ik was een van de sprekers: mijn eerste redevoering in het Russisch. Ik had hard geoefend en het ging redelijk. Ik heb mij voorzichtig opgesteld. De naam Poetin viel niet en ik heb mij ook niet uitgelaten over de zeer conservatieve metropoliet van Pskov, Jevzjevi, de hoogste kerkelijke leider van de stad. Ik heb wel benadrukt, dat vader Pavel hechtte aan cultuur, aan de vrijheid en de rechten van de mens en aan de onafhankelijkheid van de kerk van de politiek. Er waren ongeveer 60 mensen, heel verschillende mensen, waaronder enkele oude bekenden.

herdenking 2016 7

Na deze bijeenkomst was er nog een traditionele maaltijd bij de weduwe van vader Pavel, Vera Michailovna, waaraan de sprekers en de familie deelnamen. Er wordt daarbij op de dode getoost, echter zonder dat er – als anders – een wens wordt uitgesproken. Opvallend was een vrij grote inbreng van leden van de gematigde oppositiegroep “Jabloko”, waaronder hun plaatselijke leider Lev Schlossberg. Met die mensen heb ik onder het eten uitgebreid kennis gemaakt. Duidelijk werd dat er intern ook veel discussie was, vooral over de vraag wie landelijk de oppositieleider moet worden. Volgens de aanwezigen wordt er zo nu en dan met verkiezingsresultaten gesjoemeld. In Rusland als geheel scoort Poetin nog steeds goed, maar in Moskou is dat minder. Omdat dat als een smet op het blazoen van de leider wordt gezien, zijn de verkiezingsuitslagen voor Moskou enkele keren van hogerhand “aangepast”.

herdenking 2016 4
Het etentje na afloop bij Vera thuis

Rusland zou Rusland niet zijn, wanneer er ook onder de vriendenkring van vader Pavel geen verdeeldheid zou zijn. De volgelingen van de progressieve Orthodoxe priester Georgij Kotchetkóv houden op 1 augustus, de verjaardag van vader Pavel, een eigen herdenking. Belangrijkste verschil is waarschijnlijk, dat deze groep een (nog) grotere afstand heeft tot de officiële Orthodoxe kerk en tot de politiek. Deze groep behandelt vader Pavel ook al echt als een traditionele heilige. Er is al een icoon van hem geschilderd en bloed, dat op de avond van de moord is opgeveegd, bewaart men als een relikwie. Vera is veel nuchterder en moet hier niet zo veel van hebben. Slechts één van de mensen van deze groep heb ik even gezien op het kerkhof, met een ander ben ik bevriend via facebook. Er zijn dus nu jaarlijks in Pskov twee herdenkingen, op 1 en op 5 augustus.

Belangrijk is dat het met de weduwe van vader Pavel, Vera, vrij goed gaat ondanks een zwakke gezondheid. Ze vierde onlangs haar 75-jarige verjaardag en ze doet soms ook dapper mee aan acties van Jabloko. Ze krijgt van diverse kanten hulp, ook uit Nijmegen. Er is ook veel gepubliceerd over vader Pavel: een biografie, een cursus die hij gegeven heeft en een tentoonstelling met een mooie catalogus. Een uitgave van zijn preken is in voorbereiding.

Ik had één dag vrij. Ik heb toen vrienden opgezocht, boeken gekocht en mijn gastheer Volodja geholpen om computeronderdelen te bemachtigen. ’s Avonds had ik in een café een gezellige ontmoeting met enkele van de Vierdaagselopers uit Pskov.

Paul Baars (Steungroep Mensenrechten Pskov)

12 bijzondere momenten uit de geschiedenis van Amnesty Nijmegen

Twitter

Dubbel Facebook

facebook-eigenlogo

facebook vrouwengroepamnestynijmegen

 

Dit zijn wij

amnestynijmegen3

Amnesty International Nijmegen draagt d.m.v. (eigen) acties haar steentje bij aan de bewustwording en de naleving van de mensenrechten.

Login Form